Overzicht
Ortheses zijn bewezen effectief voor het verbeteren van de loopkwaliteit bij CMT-patiënten, maar worden helaas vaak onvoldoende gebruikt. Studies tonen aan dat hoewel 70% van de patiënten ortheses voorgeschreven krijgt, veel patiënten deze uiteindelijk niet gebruiken of abandonen.
70%
Krijgt ortheses voorgeschreven
50%
Gebruikt ze nooit of stopt ermee
59%
Ervaart complicaties
Problemen met Orthese-gebruik
Hoofdoorzaken van niet-gebruik:
- Oncomfort en pijn - Meest voorkomende klacht bij 59% van gebruikers
- Slechte pasvorm - Belangrijkste reden voor stopzetting
- Esthetische bezwaren - Ortheses worden als zichtbaar en weinig aantrekkelijk ervaren
- Emotionele belasting - Vooral bij AFO-gebruikers
- Gebrek aan follow-up - Slechts 38,7% krijgt follow-up bezoeken
Abandonering-cijfers:
- Inlegzolen: 24% stopt ermee
- Orthopedische schoenen: 28% stopt ermee
- AFOs (Ankle-Foot Orthoses): 31% stopt ermee
Typen Ortheses
AFO (Ankle-Foot Orthosis)
Enkel-voet orthese die voetval voorkomt door onvoldoende dorsiflexie. Meest gebruikt bij CMT-patiënten.
Inlegzolen
39% van patiënten gebruikt deze. Relatief goed getolereerd met laagste complicatiegraad.
Orthopedische Schoenen
18% van patiënten gebruikt deze. Goede balans tussen functionaliteit en acceptatie.
KAFO (Knee-Ankle-Foot Orthosis)
Knie-enkel-voet orthese voor gevallen met meer uitgebreide zwakte.
Geavanceerde AFO-typen:
- Posterior Leaf Spring AFO - Flexibele ondersteuning
- Solid Ankle AFO - Stevige ondersteuning
- Floor Reaction AFO - Helpt bij balans
- Energy Storing Carbon Fiber AFO - Vermindert vermoeidheid
- Neuro Swing AFO - Dynamische behandeling met verstelbare veren
Voordelen van Ortheses
Primaire correcties die ortheses bieden:
- Voetval correctie - Hoofddoel van de meeste AFOs
- Balans verbetering - Essentieel voor veilig lopen
- Ondersteuning gastrocnemius zwakte
- Correctie voet- en enkeldeformiteiten
- Verhoogde loopsnelheid
Gevolgen van niet-behandelde voetval:
- Verhoogd zuurstofverbruik
- Overbelasting bestaande spieren
- Vroege vermoeidheid
- Hoog risico op struikelen en vallen
- Contracturen van de achillespees
- Ligamenteuze laxiteit
Succesfactoren voor Orthese-gebruik
Belangrijke factoren voor acceptatie:
- Maatwerk en personalisatie - Aangepast aan individuele behoeften
- Correcte pasvorm - Professionele moulage en aanpassing
- Regelmatige controles - Follow-up en heraanpassing
- Multidisciplinaire aanpak - Samenwerking tussen specialisten
- Patiënt-georiënteerde benadering - Rekening houden met verwachtingen
Neuro Swing AFO - Innovatieve oplossing
De Neuro Swing AFO heeft een verstelbaar enkelgewricht met twee veren (posterior en anterior). Weerstand kan worden aangepast en bewegingsbereik kan worden gewijzigd. Deze dynamische behandeling ondersteunt niet alleen voetlift, maar ook hieloptillen en afzet, wat resulteert in een meer fysiologische gang.
"Ik heb veel meer stabiliteit en heb mijn wandelstok niet meer nodig, behalve in drukke gebieden." - Patiëntenervaring
Aanbevelingen
Voor patiënten:
- Bespreek problemen met ortheses altijd met je zorgteam
- Vraag om aanpassingen als je pijn of ongemak ervaart
- Verwacht regelmatige controles en aanpassingen
- Communiceer over esthetische wensen
Voor zorgverleners:
- Implementeer een multidisciplinaire, patiënt-georiënteerde benadering
- Zorg voor regelmatige follow-up (momenteel slechts 38,7%)
- Evalueer regelmatig pasvorm en functionaliteit
- Betrek fysiotherapie voor balans training
- Overweeg custom-made ortheses boven standaard maten